За папярэдні тыдзень эксперты Сібірскага аддзялення РАН і спецыялісты краявых міністэрстваў у ходзе сумеснай работы склалі праект мэтавай праграмы «Навуковае і тэхналагічнае забеспячэнне сацыяльна-эканамічнага развіцця Забайкальскага краю».

 14 навукоўцаў на чале з намеснікам старшыні СА РАН акадэмікам Міхаілам Эповым правялі працу па 11 напрамках развіцця. У прыватнасці яны вывучылі магчымасці ўкаранення інавацыйных тэхналогій у сельскай гаспадарцы, засваенні мінеральна-сыравіннай базы, на транспарце, у сферы сувязі, ЖКГ, лесаперапрацоўкі, энергетыкі, машынабудавання, аховы здароўя і экалогіі. Спецыялісты распрацавалі шэраг прапаноў аб тым, як зрабіць эканоміку краю больш эфектыўнай, палепшыць пры гэтым працягласць і якасць жыцця насельніцтва.

На першы погляд прапановы могуць здацца нават фантастычнымі. Аднак тэхналогіі рэальна існуюць, і іх ўкараненне можа змяніць жыццё. Як, напрыклад, у краявым цэнтры ўжо выкарыстоўваюць цеплавыя помпы і катлы з кіпячым пластом. Акрамя таго, ацяпляць населеныя пункты адходамі лесаперапрацоўкі. А з золошлаковых адходаў з дапамогай нанатэхналогій можна атрымліваць высокомоллекулярный поліэтылен, ўгнаенні або лекі. Гэта дасць магчымасць не толькі палепшыць экалогію, але і стварыць новыя працоўныя месцы, бо аналагаў вытворчасці падобнага роду ў Забайкаллі пакуль няма.

Асаблівую ўвагу спецыялісты надалі мінеральна-сыравіннай базе Забайкалля, адзначыўшы, што яна ўнікальная. I ўпор, з іх пункту гледжання, неабходна рабіць на адшуканні новых радовішчаў, у тым ліку і радовішчаў новага тыпу. Асабліва прыцягнулі іх паклады золата і ўрану. У гэтым плане новыя тэхналогіі дапамогуць павысіць прадукцыйнасць горнарудных прадпрыемстваў, дазволяць атрымаць з адходаў галіны новыя карысныя кампаненты і палепшыць экалогію вытворчасці.

У лістападзе распрацоўшчыкі праграмы плануюць правядзенне ў Чыце выставы новых праектаў і выязное пасяджэнне Прэзідыума Сібірскага аддзялення Расійскай акадэміі навук.

Не ўсе прапановы ўвайшлі ў тэкст праграмы. Як адзначылі шматлікія прадстаўнікі краявых рабочых груп, праграма набліжана да рэалій сённяшняга дня. Шматлікія тэхналогіі ўкараніць проста пакуль не ўяўляецца магчымым. З сотняў прапаноў выбралі некалькі.

- Мы сабралі толькі самае патрэбнае і найбольш годнае для ўкаранення. Хай праектаў будзе на першы час не шмат, але рэалізацыя першых дасць стымул для далейшай нашай працы, - адзначыў міністр эканамічнага развіцця Забайкальскага краю Баіра Галсанов.

Як распавёў журналістам кіраўнік новасібірскай дэлегацыі акадэмік Эпов, праца над праграмай вядзецца з мая бягучага года. Наступным этапам будзе яе дапрацоўка і прыняцце пры падрыхтоўцы бюджэту 2010 года. Наколькі рэальная праграма для магчымасцяў краёвай казны ва ўмовах ліквідацыі наступстваў сусветнага эканамічнага крызісу, пакажа жыццё. Па меншай меры, як высветлілася ў гутарцы журналістаў з акадэмікам Эповым, у задачы навукоўцаў не ўваходзіла прадугледзець фактар ​​эканамічнага крызісу. Іх мэта складалася ў абнаўленні эканомікі краю па апошнім слове навукі. А ўжо фінансавае пытанне прапанавана вырашыць пры ўдзеле, краявога і федэральнага бюджэтаў, сродкаў СА РАН і засчет прыцягнення бізнесу. Як было адзначана, калі новыя праекты не пайду ў бізнес, то іх ўкараненне будзе пад пытаннем.

Канстанцін Чиров

газета "Экстра"